Kể từ khi rời bệ phóng vào tháng 1 năm 2006, tàu vũ trụ New Horizons của NASA đã trở thành biểu tượng cho khát vọng vươn tới những giới hạn xa xôi nhất của nhân loại. Tính đến năm 2026, sau đúng hai thập kỷ hoạt động bền bỉ, con tàu vẫn đang tiếp tục gửi về những dữ liệu vô giá từ dải Kuiper – "Khu vực thứ ba" đầy bí ẩn của hệ mặt trời, nằm cách Trái đất hàng tỷ dặm.
 |
| Tàu thăm dò không gian New Horizons dược phóng vào không gian cách nay hơn 40 năm, hiện nó vẫn hoạt động tốt và gửi dữ liệu về trái đất. |
Đánh thức "kẻ lữ hành" và sứ mệnh tiếp cận vật thể cổ xưa Arrokoth
Trong suốt hành trình, New Horizons thường xuyên được đưa vào trạng thái "ngủ đông" (hibernation) để tiết kiệm năng lượng và bảo vệ các thiết bị điện tử nhạy cảm. Một trong những cột mốc chấn động nhất sau khi tàu đi qua Sao Diêm Vương (2015) chính là việc tiếp cận vật thể MU69, sau này được đặt tên chính thức là Arrokoth.
Arrokoth là một vật thể kép có hình dáng giống như một "người tuyết" đỏ thẫm, được hình thành từ hai khối đá song hành từ thuở sơ khai của vũ trụ. Đây là vật thể xa nhất và cổ xưa nhất từng được một con tàu nhân tạo tiếp cận trực tiếp. Những dữ liệu từ Arrokoth đã cung cấp cho các nhà khoa học cái nhìn nguyên thủy về cách mà các hành tinh được hình thành từ 4 tỷ năm trước.
 |
| Khối đá song hành MU69 là nơi mà tàu New Horizons sẽ đến để nghiên cứu về nó. |
Năng lượng hạt nhân: Trái tim giúp New Horizons bất tử trong không gian lạnh giá
Ở khoảng cách quá xa Mặt Trời, các tấm pin quang điện thông thường trở nên vô dụng. New Horizons duy trì sự sống nhờ vào máy phát điện nhiệt điện đồng vị phóng xạ (RTG) – một dạng năng lượng hạt nhân tích hợp. Chính "trái tim" hạt nhân này đã cho phép con tàu vận hành các thiết bị đo đạc phức tạp và truyền tín hiệu về Trái đất ngay cả trong môi trường bóng tối vĩnh cửu và nhiệt độ gần độ C tuyệt đối của dải Kuiper.
Từ hành tinh thứ chín đến hành tinh lùn: Di sản của Pluto
Khi New Horizons bắt đầu sứ mệnh năm 2006, Diêm Vương Tinh (Pluto) vẫn được coi là hành tinh thứ chín trong Hệ Mặt Trời. Tuy nhiên, chỉ vài tháng sau khi tàu phóng đi, Hiệp hội Thiên văn Quốc tế (IAU) đã hạ cấp Pluto xuống thành "hành tinh lùn" hay tiểu hành tinh số 134340.
Mặc dù danh hiệu thay đổi, nhưng những hình ảnh độ phân giải cao về các dãy núi băng nitơ và bầu khí quyển mờ ảo của Pluto do New Horizons chụp được năm 2015 đã thay đổi hoàn toàn hiểu biết của nhân loại về thế giới băng giá này.
Di nguyện cuối cùng của Clyde Tombaugh và tương lai liên sao
New Horizons mang theo một phần tro cốt của nhà khoa học Clyde Tombaugh, người đã phát hiện ra Sao Diêm Vương vào năm 1930. Đây là sự tôn vinh cao nhất đối với vị thiên văn học vĩ đại, đưa ông trở thành người đầu tiên có hài cốt rời khỏi Hệ Mặt Trời.
Sau khi hoàn tất việc khảo sát các vật thể trong vành đai Kuiper, New Horizons sẽ nối gót hai con tàu huyền thoại Voyager 1 và 2 để tiến vào không gian liên sao. Con tàu sẽ tiếp tục hành trình vô định giữa các vì sao, mang theo những thông điệp và tri thức của nền văn minh loài người đi vào vĩnh cửu.
Dịch & Tổng hợp