MELBOURNE — Những làn sóng chấn động từ cuộc chiến tại Trung Đông đang định hình lại bàn cờ địa chính trị tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Hôm thứ Hai, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi và người đồng cấp Úc Anthony Albanese đã đạt được một thỏa thuận lịch sử nhằm làm sâu sắc hơn nữa mối quan hệ hợp tác trên hàng loạt lĩnh vực trọng yếu: từ an ninh năng lượng, quốc phòng cho đến chuỗi cung ứng khoáng sản thiết yếu.
Đây là chuyến công du đầu tiên tới Úc của bà Takaichi trên cương vị nhà lãnh đạo quốc gia. Cuộc gặp mặt tại Tòa nhà Quốc hội Úc đã trở thành tâm điểm chú ý khi hai cường quốc tìm cách "tự vệ" trước sự gián đoạn của chuỗi cung ứng toàn cầu.
 |
| Ngoại trưởng Úc Penny Wong đón Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi tại Canberra, ngày 3/5/2026. (Ảnh: Lukas Coch/AP) |
Bóng Đen Từ Eo Biển Hormuz & Bài Toán Năng Lượng Sinh Tồn
Điểm nóng đầu tiên trên bàn đàm phán chính là cuộc khủng hoảng năng lượng đang chực chờ.
"Việc eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa đã và đang gây ra những tác động to lớn đến khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Chúng tôi khẳng định rằng Nhật Bản và Úc sẽ liên lạc chặt chẽ với nhau để ứng phó với tinh thần cấp bách," Thủ tướng Takaichi phát biểu qua người phiên dịch.
Thực tế, hai quốc gia này đang có sự phụ thuộc chéo mang tính sống còn về năng lượng. Úc hiện cung cấp gần một nửa lượng khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) cho Nhật Bản. Ở chiều ngược lại, Nhật Bản là một trong năm nhà cung cấp xăng và dầu diesel tinh chế hàng đầu cho xứ sở chuột túi.
Để đối phó với những gián đoạn do căng thẳng quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát từ tháng 2, Thủ tướng Albanese tiết lộ ông đã phải gấp rút tới Singapore, Brunei và Malaysia trong những tuần gần đây để đảm bảo nguồn cung nhiên liệu. Thỏa thuận năng lượng chung vừa ký kết là một lời cam kết thép nhằm cùng nhau vượt qua khủng hoảng và duy trì dòng chảy thương mại mở đối với các mặt hàng năng lượng thiết yếu.
Phá Thế Độc Quyền "Khoáng Sản Thiết Yếu"
Một nội dung trọng tâm khác mang tính định hình thị trường tương lai chính là "Khoáng sản thiết yếu" (Critical Minerals). Mặc dù không trực tiếp gọi tên, các thỏa thuận này nhắm thẳng vào sự kiểm soát và thao túng của Trung Quốc đối với sản xuất đất hiếm nặng toàn cầu — vật liệu cốt lõi để chế tạo nam châm chịu nhiệt cực mạnh dùng trong công nghiệp quốc phòng và xe điện (EV).
Hai nhà lãnh đạo đã chính thức nâng tầm khoáng sản thiết yếu thành "trụ cột cốt lõi trong mối quan hệ an ninh kinh tế" của hai nước.
Nhằm cụ thể hóa cam kết này, chính phủ Úc tuyên bố sẽ cung cấp gói tài trợ lên tới 1,3 tỷ đô la Úc (tương đương 930 triệu USD) để hỗ trợ trực tiếp cho các dự án khai thác và tinh chế khoáng sản có sự tham gia của Nhật Bản. Họ cũng mạnh mẽ lên án các hành vi "cưỡng ép kinh tế", các chính sách bóp méo thị trường và các lệnh hạn chế xuất khẩu đối với vật liệu chiến lược.
Cú Bắt Tay Quốc Phòng Trị Giá Hàng Tỷ Đô La
Sự kiện ngoại giao lần này diễn ra chỉ hai tuần sau khi Bộ trưởng Quốc phòng hai nước đặt bút ký hợp đồng khổng lồ trị giá 10 tỷ đô la Úc (6,5 tỷ USD) để Úc mua sắm hạm đội tàu chiến do Nhật Bản thiết kế.
Theo thỏa thuận, tập đoàn Mitsubishi Heavy Industries sẽ chế tạo 3 tàu khu trục lớp Mogami đầu tiên ngay tại Nhật Bản. Sau đó, Úc sẽ tự đóng 8 chiếc tiếp theo tại một xưởng đóng tàu ở bang Tây Úc thông qua quá trình chuyển giao công nghệ.
Bên cạnh đó, hai nhà lãnh đạo cũng đã tổ chức các cuộc thảo luận chiến lược sâu rộng về Trung Quốc, khu vực Đông Nam Á, các đảo quốc Thái Bình Dương, cũng như các vấn đề hạt nhân và các vụ bắt cóc do Triều Tiên thực hiện.
Góc Nhìn Hậu Trường: Ngoại Giao "Heavy Metal"
Bên cạnh những hồ sơ gai góc về tên lửa và chuỗi cung ứng, cuộc gặp còn có những khoảnh khắc ngoại giao cá nhân thú vị. Thủ tướng Albanese, người nổi tiếng với sở thích làm DJ tại các sự kiện từ thiện dưới nghệ danh "DJ Albo", đã nói đùa về niềm đam mê âm nhạc heavy metal cực kỳ nổi tiếng của Thủ tướng Takaichi.
"Sanae và tôi sẽ dành nhiều thời gian hơn cho nhau vào cuối ngày hôm nay, và chúng tôi sẽ tiếp tục các cuộc thảo luận, bao gồm cả những chủ đề như nhạc heavy metal và các vấn đề trọng đại khác của quốc gia," ông Albanese hóm hỉnh chia sẻ, khép lại một hội nghị thượng đỉnh vừa cứng rắn về chiến lược, vừa gắn kết về cá nhân.
Nguồn: AP
Không có nhận xét nào: