Trong bối cảnh eo biển Hormuz bị phong tỏa và chuỗi cung ứng toàn cầu đứng trước nguy cơ đứt gãy, Nhật Bản một lần nữa khẳng định vai trò là "người anh cả" vững chãi tại châu Á. Không chỉ bảo vệ nền kinh tế trong nước, gói hỗ trợ khổng lồ mà Thủ tướng Sanae Takaichi vừa công bố đã thắp lên hy vọng cho các quốc gia ASEAN, trong đó có Việt Nam.
Khi "Tinh thần Nhật Bản" vượt qua biên giới
Lịch sử đã nhiều lần chứng minh, Nhật Bản luôn là quốc gia đầu tiên chìa tay giúp đỡ các nước đối tác mỗi khi thiên tai hay khủng hoảng ập đến. Lần này, trước sự gián đoạn nghiêm trọng tại Trung Đông, Tokyo đã đưa ra một quyết định mang tính lịch sử: Cung cấp cơ chế hỗ trợ tài chính và năng lượng tương đương 1,2 tỷ thùng dầu.
 |
| Ảnh: Thủ tướng Sanae Takaichi |
Con số này không chỉ là những con số trên giấy tờ; nó bằng đúng tổng lượng nhập khẩu dầu trong một năm của toàn bộ Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN). Qua đó, Nhật Bản muốn gửi đi một thông điệp mạnh mẽ về sự nhân văn: Không để bất kỳ đối tác nào bị bỏ lại phía sau trong cuộc khủng hoảng năng lượng 2026.
Sự phụ thuộc lẫn nhau: Từ găng tay y tế đến an ninh quốc gia
Phát biểu tại hội nghị thượng đỉnh trực tuyến AZEC mở rộng (Cộng đồng phát thải ròng bằng 0 châu Á), Thủ tướng Sanae Takaichi đã có một nhận định đầy tính nhân văn và thực tế: "Hỗ trợ chuỗi cung ứng của các nước châu Á sẽ giúp ích cho chính nền kinh tế Nhật Bản."
Đây không đơn thuần là bài toán kinh tế, mà là sự thấu hiểu sâu sắc về mối quan hệ hữu nghị. Khi các nhà sản xuất tại Đông Nam Á gặp khó khăn vì thiếu hụt Naphtha hay năng lượng, các bệnh viện tại Nhật Bản cũng đứng ngồi không yên vì thiếu hụt vật tư thiết yếu như ống nghiệm và găng tay y tế. Việc Nhật Bản hỗ trợ vốn vay thông qua JBIC và NEXI để các nước tìm kiếm nguồn cung thay thế (như dầu từ Mỹ) chính là cách họ bảo vệ sự sống và sự ổn định của cả khu vực.
Việt Nam và dấu ấn trong liên minh năng lượng bền vững
Hội nghị lần này có sự tham dự của Thủ tướng Lê Minh Hưng, khẳng định vị thế và sự chủ động của Việt Nam trong việc phối hợp cùng Nhật Bản để đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia. Với sự hậu thuẫn từ Nhật Bản, Việt Nam không chỉ có thêm nguồn lực để đa dạng hóa nguồn cung mà còn được hỗ trợ mở rộng các cơ sở lưu trữ năng lượng chiến lược.
Việc Nhật Bản chấp nhận xả thêm 36 triệu thùng dầu từ kho dự trữ quốc gia từ đầu tháng 5/2026 không chỉ nhằm ổn định thị trường nội địa, mà còn là một hành động "chia lửa" đầy trách nhiệm với thị trường quốc tế khi dòng chảy qua eo biển Hormuz chỉ còn nhỏ giọt.
Lời kết: Giá trị của một người bạn chân thành
Giữa lúc căng thẳng địa chính trị đẩy giá dầu lên cao và gây ra sự hoảng loạn, hành động của Nhật Bản là minh chứng rõ nhất cho một nền ngoại giao dựa trên sự chân thành và nhân văn. Họ không chỉ nhìn vào lợi ích ngắn hạn, mà nhìn vào sự phát triển chung của cả cộng đồng châu Á.
Đối với những quốc gia đang phát triển trong khối ASEAN, sự hỗ trợ từ các định chế tài chính như JBIC và NEXI lúc này giống như "cơn mưa rào giữa mùa hạ", giúp duy trì dòng chảy sản xuất và ổn định đời sống của hàng trăm triệu người dân.
Thế Anh.