Thị trường hàng không vũ trụ thế giới đang chứng kiến một bước ngoặt lịch sử. Blue Origin, công ty vũ trụ được hậu thuẫn bởi tỷ phú Jeff Bezos, đang chuẩn bị cho một nhiệm vụ có tính quyết định: Tái sử dụng tầng đẩy của siêu tên lửa New Glenn lần đầu tiên. Đây không chỉ là một thử nghiệm kỹ thuật; đây là lời tuyên chiến trực tiếp gửi tới SpaceX của Elon Musk trong cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo và xa hơn nữa là Mặt Trăng.
 |
| Tên lửa đẩy New Glenn của Blue Origin tại Tổ hợp phóng 36 thuộc Trung tâm Vũ trụ Kennedy ở Florida vào ngày 12/4/2026 (Nguồn Ảnh:BLUE ORIGIN/AFP) |
New Glenn: "Gã khổng lồ" thức tỉnh tại Mũi Canaveral
Với chiều cao sừng sững gần 100 mét, New Glenn không chỉ gây ấn tượng bởi kích thước mà còn bởi tham vọng mà nó mang theo. Dự kiến cất cánh từ Mũi Canaveral, Florida, siêu tên lửa này mang nhiệm vụ đưa vệ tinh liên lạc của AST SpaceMobile vào quỹ đạo. Tuy nhiên, tâm điểm của mọi ánh nhìn không nằm ở trọng tải, mà nằm ở tầng đẩy giai đoạn một (booster) – trái tim của hệ thống vừa được tân trang lại sau chuyến bay thành công vào tháng 11 năm ngoái.
Việc tái sử dụng tầng đẩy là một bài toán hóc búa về nhiệt động lực học và điều khiển chính xác. Để chuẩn bị cho lần phóng này, Blue Origin đã thực hiện những thay đổi mang tính hệ thống, bao gồm việc thay thế toàn bộ cụm động cơ và tinh chỉnh cấu trúc dựa trên dữ liệu từ những lần thất bại trước đó. Nếu thành công, đây sẽ là cột mốc khẳng định Blue Origin đã hoàn toàn làm chủ công nghệ hạ cánh thẳng đứng trên sà lan giữa đại Tây Dương – một kỳ tích mà cho đến nay SpaceX vẫn đang độc tôn.
Cuộc đua giữa hai tỷ phú: Khi vũ trụ không còn là giới hạn
Sự kiện Chủ nhật tới đây diễn ra trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt chưa từng có. Trong nhiều năm, Blue Origin thường bị coi là kẻ đến sau so với SpaceX. Trong khi New Shepard đã thực hiện tốt các chuyến du lịch cận quỹ đạo, thì New Glenn mới là quân bài chiến lược để Jeff Bezos bước vào sân chơi "hạng nặng" – nơi các hợp đồng quân sự và viễn thông trị giá hàng tỷ USD đang chờ đợi.
Sức ép không chỉ đến từ thương mại mà còn từ chính phủ Hoa Kỳ. Cả Blue Origin và SpaceX đều là những đối tác chiến lược trong chương trình Artemis của NASA. Cả hai đang nỗ lực phát triển tàu đổ bộ để đưa con người trở lại bề mặt Mặt Trăng trước năm 2028. Một vụ phóng thành công với tầng đẩy tái sử dụng sẽ giúp Blue Origin cắt giảm đáng kể chi phí, tăng tần suất bay và quan trọng hơn hết là chứng minh được độ tin cậy của hệ thống trước các nhà hoạch định chính sách tại Washington.
Tương lai của lưu trữ năng lượng và vận tải quỹ đạo
Sự chuyển dịch sang công nghệ tái sử dụng là một tất yếu kinh tế. Mỗi lần phóng tên lửa truyền thống giống như việc vứt bỏ một chiếc máy bay phản lực sau mỗi chuyến bay. Bằng cách tân trang và tái sử dụng, giá thành đưa mỗi kg hàng hóa lên không gian sẽ giảm xuống mức kỷ lục, mở đường cho việc xây dựng các trạm không gian thế hệ mới và khai thác tài nguyên vũ trụ.
Thất bại vào tháng 1 năm 2025 do động cơ không khởi động lại được khi hạ cánh đã để lại những bài học xương máu cho đội ngũ kỹ sư của Bezos. Chuyến bay lần này là câu trả lời cho sự kiên trì và khả năng phục hồi của công ty. Thế giới đang nín thở chờ đợi xem liệu tầng đẩy của New Glenn có thực hiện được cú hạ cánh chính xác trên sà lan hay không. Một cú đáp nhẹ nhàng sẽ chính thức mở ra kỷ nguyên "lưỡng cực" trong ngành hàng không vũ trụ, nơi SpaceX không còn là cái tên duy nhất có khả năng tái sử dụng tên lửa hạng nặng.
Nguồn tin tổng hợp từ Mũi Canaveral.
Biên tập bởi Uviet.net - Tạp chí Công Nghệ Năng Lượng và Khoa Học Tương Lai.