Điều gì sẽ xảy ra nếu Trí tuệ nhân tạo (AI) không chỉ thay đổi tương lai của công việc mà còn xóa bỏ nó hoàn toàn? Trong khi Phố Wall dành phần lớn năm 2025 để lo lắng về "bong bóng AI", thì giới tinh hoa tại Thung lũng Silicon lại đang thảo luận về một viễn cảnh nơi những giấc mơ hoang đường nhất của họ trở thành hiện thực.
Trong tương lai này, bản thân việc làm sẽ trở thành một món hàng xa xỉ. Khái niệm "Thu nhập cơ bản phổ quát" (UBI) sẽ bị đảo ngược. Sự hỗ trợ của chính phủ dành cho người thất nghiệp sẽ không còn cần thiết, bởi vì mọi người đều sẽ trở nên giàu có.
Dưới đây là bức tranh tương lai đang được định hình qua lăng kính của những bộ óc vĩ đại nhất ngành công nghệ: Elon Musk, Bill Gates, Sam Altman và Jensen Huang.
Elon Musk: Kỷ nguyên của "Thu nhập cao phổ quát"
Elon Musk, người đang trên đà trở thành tỷ phú nghìn tỷ đầu tiên của thế giới, nhìn thấy khả năng AI và robot sẽ làm cho tất cả mọi người đều trở nên giàu có. Ông gọi viễn cảnh này là "Thu nhập cao phổ quát" (Universal High Income).
"Sẽ không có nghèo đói trong tương lai, và do đó không cần phải tiết kiệm tiền," Giám đốc điều hành Tesla và xAI đã viết trên mạng xã hội X.
Trong kịch bản lý tưởng này, Musk cho rằng công việc sẽ giống như một sở thích cá nhân hoặc một trò chơi điện tử. Tỷ phú mô tả thế giới này "nghe có vẻ giống như thiên đường". Ông chia sẻ trên podcast của Joe Rogan: "Mọi người đều có sự dư dả. Mọi người đều có dịch vụ chăm sóc y tế tuyệt vời. Ai cũng có bất cứ hàng hóa và dịch vụ nào họ muốn."
Bill Gates: Tuần làm việc 3 ngày
Người đồng sáng lập Microsoft, Bill Gates, nhận định rằng con người vẫn sẽ giữ lại một số nhiệm vụ nhất định cho riêng mình, nhưng AI sẽ biến những thay đổi từng được coi là không tưởng trở thành hiện thực—chẳng hạn như một tuần làm việc chỉ kéo dài 2 hoặc 3 ngày.
"Theo thời gian, những việc như sản xuất hàng hóa, vận chuyển và trồng trọt sản xuất lương thực về cơ bản sẽ là những bài toán được giải quyết xong xuôi," Gates chia sẻ.
Sam Altman: Chia sẻ cổ tức từ sức mạnh AI
Vào giữa năm ngoái, CEO của OpenAI là Sam Altman từng mong muốn một thế giới "với sự giàu có tột độ phổ quát" và chia sẻ lợi nhuận từ những tiến bộ của AI. Ông đưa ra giả thuyết về một hệ thống "tài sản cơ bản phổ quát", nơi con người có quyền sở hữu đối với bất kỳ thứ gì AI tạo ra.
Tuy nhiên, quan điểm của Altman đã có sự chuyển biến. Thay vì chỉ phát tiền mặt cố định, ông nhấn mạnh đến việc chia sẻ giá trị khi cán cân giữa lao động và vốn thay đổi: "Tôi không còn tin tưởng vào Thu nhập cơ bản phổ quát (UBI) nhiều như trước đây nữa. Một khoản thanh toán tiền mặt cố định... không giải quyết được những gì chúng ta thực sự cần cho giai đoạn tiếp theo này."
Jensen Huang: Sự giàu có không chỉ là tiền bạc
Giám đốc điều hành Nvidia, Jensen Huang, có một góc nhìn trung dung hơn. Ông cho rằng khái niệm "sự dư dả do AI tạo ra" không nên chỉ tập trung vào của cải vật chất.
"Ví dụ, ngày nay chúng ta đang rất giàu có về mặt thông tin," Huang nhận định. "Đây là một khái niệm mà vài nghìn năm trước, chỉ một số ít người mới có đặc quyền sở hữu." Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận rằng có quá nhiều biến số để đưa ra một dự đoán chính xác tuyệt đối về tương lai vô tận phía trước.
Dario Amodei và Demis Hassabis: Ý nghĩa cuộc sống hậu AGI
Khi Trí tuệ nhân tạo tổng quát (AGI) ra đời, mục đích sống của con người sẽ phải thay đổi.
Dario Amodei (CEO Anthropic) đặt câu hỏi: "Liệu chúng ta có thể có một thế giới mà đối với nhiều người, công việc không còn là trung tâm... và họ tìm thấy ý nghĩa sống ở những nơi khác? Công việc khi đó sẽ hướng tới sự thỏa mãn nội tâm hơn là sự sinh tồn kinh tế." Ông ví von điều này với dự đoán của nhà kinh tế học lỗi lạc John Maynard Keynes về việc các thế hệ tương lai chỉ phải làm việc 15-20 giờ mỗi tuần.
Trong khi đó, Demis Hassabis (CEO Google DeepMind và chủ nhân giải Nobel) nhìn thấy một tương lai của "sự dư dả triệt để". Theo ông, thách thức lớn nhất không phải là công nghệ, mà là chính trị: "Chúng ta phải đảm bảo nó được phân phối công bằng. Nếu làm được điều đó, chúng ta sẽ sống trong một thế giới tuyệt vời chưa từng có trong lịch sử nhân loại... Và nếu mọi thứ suôn sẻ, chúng ta thực sự nên bắt đầu hành trình du hành tới các vì sao."
Lời kết: Tương lai không có công việc có thể là một thiên đường hoặc một bài toán xã hội phức tạp nhất mà nhân loại từng phải đối mặt. Nhưng có một điều chắc chắn: Bánh răng của kỷ nguyên AI đã bắt đầu quay, và khái niệm "đi làm" sẽ vĩnh viễn không còn như trước.
Thế Anh.
Nguồn tham khảo: Business Insider — Biên dịch và Phân tích chuyên sâu: Ban biên tập Uviet.net
Không có nhận xét nào: